راهکارهایی برای جلوگیری از تکرار حوادث مشابه «سانچی»

راهکارهایی برای جلوگیری

اقدامات عجولانه مثل افزایش خدمت دریایی افسران عرشه و یا سخت‌گیری‌های غیر عادلانه در ترفیع آنها نه تنها باعث افزایش بهره‌وری و کارآیی نخواهد شد، بلکه احساس بی عدالتی و مظلومیت و تهدید سوءرفتار واقع شدن را در آنها تقویت خواهد نمود.

یکی از دریانوردان کشورمان تحلیلی در مورد حادثه کشتی سانچی در فضای مجازی منتشر  و در آن به بررسی این حادثه پرداخته است.

کاپیتان شاهرخ خدایاری که بیش از 20 سال سابقه دریانوردی در سمت‌های مختلف داشته و عضو مادام‌العمر انجمن علوم دریایی جهان است، در پیشینه کاری خود 15 سال تدریس منابع مختلف دریانوردی را نیز در سطوح مختلف دارد.

وی در تحلیل این حادثه که در فضای مجازی منتشر شده، تاکید کرده است بررسی حوادث به هیچ‌وجه برای یافتن یا تنبیه مقصران نیست و هدف اصلی جلوگیری از وقوع مجدد آن نوع حادثه و درس‌گیری از آنهاست که در نهایت باید به تغییر یا تصحیح  سامانه‌های نظارتی-مراقبتی و ایمنی و رویه‌های به سویبهبود انجامد.

این پیشکسوت حوزه دریانوردی در پنج بخش شامل چگونه چنین حادثه‌ای امکان‌پذیر است، رویه‌های بررسی حوادث دریایی، 12 جمله‌ای که بعد از حوادث دریایی نباید گفت، پس از حادثه چه کارهایی باید کرد و سخن پایانی به تحلیل حادثه سانچی پرداخته است.

بیشتر بخوانید: عملکرد جزیره‌‌ای در حوزه ترانزیت

کاپیتان خدایاری در بخش مربوط به این‌که پس از چنین حوادثی چه کارهایی باید کرد، آورده است: آنچه در مناطقی چون اروپا ، استرالیا ، آمریکا و ژاپن مرسوم است به شرح زیر بوده و لذا با دیدگاه اصولی پیشنهاد می‌شود در این مورد نیز به وقوع بپیوندد.

1- سازمان حاکمیتی باید ممیزی کاملی از کلیه بخش ‌های سامانه‌های مدیریتی، اعم از ایمنی، فرآیندهای مدیریتی، محیط زیستی و مدیرت بهداشت و محیط کار در شرکتی که عهده‌دار مدیریت کشتی تانکر بوده را در اولین فرصت توسط ممیزان با تجربه، خبره و بی‌‌طرف انجام دهد. وقوع چنین اتفاقی در یک شرکت مدیریت کشتی به منزله عدم تطابق عمده بوده و باید در اسرع وقت اولین مرحله یعنی ممیزی « بسیار جزئی نگر» انجام شود.

2- سامانه مدیریت ریسک مورد بازنگری اساسی واقع شود و نتیجه آموخته و عملیاتی شود.

3- سامانه‌های آموزشی بالااخص تمرینات عملی مواقع اضطراری و آمادگی مرتبط با آن در شرکت، مورد آسیب‌شناسی و بازنگری دقیق واقع شده و نتایج اجرایی شود.

4- موضوعات مربوط به مدیریت و اختصاص پرسنل به کشتی‌ها از جانب خشکی مورد بازبینی و ممیزی واقع شود.

5. سامانه مدیریت نگهبانی‌ها بر روی کشتی‌ها و فرآیند تخصیص افراد برای دریانوردی در ساعات مختلف مورد بازنگری واقع شود.

6- به موضوع مسائل انسانی روی کشتی، ارتباطات فردی و تحلیل فاصله‌های بین پرسنل کشتی و کارمندان پرداخته شده و نقاط ضعف شناسایی شود.

7- سامانه مدیریت ارتباط اداری بین خشکی و کشتی، ممیزی و در صورت لزوم بازبینی شود.

8- شرکت مدیریت کشتی باید اهتمام بسیاری برای ارتقای فرهنگ ایمنی در سازمان و کشتی‌ها انجام دهد که این امر مستلزم آن است که در ابتدا وضعیت و جایگاه فعلی در رده‌بندی‌های فرهنگ ایمنی سازمانی دانسته و کاویده شود.

9- لازم است ذکر شود که اقدامات عجولانه مثل افزایش خدمت دریایی افسران عرشه و یا سخت‌گیری‌های غیر عادلانه در ترفیع آنها نه تنها باعث افزایش بهره‌وری و کارآیی نخواهد شد، بلکه احساس بی‌عدالتی و مظلومیت و تهدید سوءرفتار واقع شدن را در آنها تقویت خواهد نمود.لذا نتیجه بهبود از اقدامات عجولانه و واکنشی نمی‌توان انتظار داشت.

10- هر گونه تغییر رویه و دستورالعمل باید از نتایج به دست آمده از واکاوی‌ها و ممیزی‌ها و متعاقباً تحلیل یافته‌ها حاصل شود در غیر این صورت می‌تواند نتیجه معکوس دهد. باید به یاد داشته باشیم که زنجیره‌ای از مسایل و اتفاقات و پدیده‌ها به این فاجعه انجامیده و شاید ریشه آنها به سال‌های قبل بازگردد و لذا نمی‌توان راه‌حل‌های ساده و سریع را متصور بود.